Naukowy Portal Archiwalny

WĘGRY: Klęska w bitwie nad Donem 1943 – dokumenty on-line

To, co wydarzyło się 81 lat temu, w styczniu 1943 r. w Związku Sowieckim, w zakolu rzeki Don, było jedną z największych, jeśli nie największą, klęską armii węgierskiej w całej historii tego narodu. W czasie II wojny światowej, 2 Armia Węgierska walczyła na terenie Związku Sowieckiego po stronie niemieckiej. 12 stycznia 1943 r., przy minus 30-35 stopniach Celsjusza, Armia Czerwona przypuściła główny kontratak. Słabo wyposażona i podzielona 2 Armia Węgierska zaczęła się wycofywać; straty pogłębił rozkaz dowódcy, generała Gusztáva Jány'ego, który zabronił odwrotu i nakazał stosowanie drastycznych środków dyscyplinarnych. Wielu węgierskich żołnierzy padło ofiarą ataku armii sowieckiej, inni zamarzli na śmierć podczas odwrotu. Nie ma dokładnych danych na temat strat nad Donem - liczba ofiar wyniosła co najmniej 93 tysiące, ale źródła podają liczbę nawet 120–148 tysięcy poległych i zmarłych. Nie wiadomo też dokładnie, ilu żołnierzy zostało rannych i wziętych do niewoli.

Poprawiony (czwartek, 15 lutego 2024 20:53)

Więcej…

 

UKRAINA: Prezentacja „Co rysowali Potoccy?”

Potoccy to jedna z najstarszych i najbardziej znanych ukraińsko-polskich rodzin szlacheckich, dawni posiadacze setek wsi i kilkudziesięciu miast na prawobrzeżnej Ukrainie i w Galicji. Pierwsze wzmianki o Potockich pochodzą z połowy XIII w., lecz rozkwit rodziny przypadł na okres wieków XVII-XIX.
W Centralnym Państwowym Archiwum Historycznym Ukrainy w Kijowie(Центральний державний історичний архів України, м. Київ; ЦДІАК України) przechowywany jest jeden z największych zbiorów dokumentów rodu Potockich (zespół nr 49 „Потоцькі”, z lat 1413–1918), liczący 6450 jednostek archiwalnych. W jednej z nich, zatytułowanej „Rysunki Stanisława”, zachowały się odręczne rysunki wykonane przez przedstawicieli rodziny - oczywiście nie tylko Stanisława (?). Większość z nich wykonana jest prostym ołówkiem i przedstawia scenki z codziennego życia, portrety poszczególnych osób z rodziny, wizerunki duchownych i wojskowych. Niektóre są podpisane w języku francuskim. Rysunki te są unikatowym źródłem oddającym „wszechświat” Potockich i atmosferę epoki, w której przyszło im żyć.

Poprawiony (środa, 14 lutego 2024 17:56)

Więcej…

 

NIEMCY: Podwójny jubileusz Villi ten Hompel

Villa ten Hompel w Münster to miejsce spotkań z historią poświęcone zbrodniom popełnionym w czasach narodowego socjalizmu w Westfalii. Jako miejsce historyczne upamiętnia ale również wypełnia zadania związane z zadośćuczynieniem osobom prześladowanym przez niemiecki narodowy socjalizm, a ponadto podejmuje działania prewencyjne w stosunku do prawicowego ekstremizmu (o lewicowym się nie wspomina). Od 1954 roku w budynku mieścił się wydział odszkodowań starostwa powiatowego odpowiedzialny za wypłatę rekompensat ofiarom nazizmu i osobom, które przeżyły wojnę. Do 1968 roku o odszkodowania wystąpiło 12 tys. osób, którym wypłacono 100 mln. marek niemieckich.

Poprawiony (wtorek, 13 lutego 2024 20:35)

Więcej…

 

BELGIA: Prawne wyzwania archiwistyki cyfrowej

Archiwa Państwowe w Belgii  (Archives de l'État en Belgique) poinformowały o planach analizy wyzwań prawnych związanych z archiwistyką cyfrową. Pierwszoplanowym zadaniem określono kompleksowe zdefiniowanie obszaru prawnego w zakresie przetwarzania cyfrowych danych (publicznych) oraz sformułowanie zaleceń dotyczących dostosowania ich do belgijskiego prawa archiwalnego. Archiwistyka cyfrowa wiąże się z szeregiem wyzwań technicznych i prawnych. Docelowo powinna wzmocnić rolę archiwistów i archiwów w obszarze ochrony istotnych dla społeczeństwa  informacji  i dostępności do niej.  Obecne regulacje prawne oparte są na zasadach ogólnych i nieostrym rozróżnieniu pomiędzy danymi osobowymi a nieosobowymi. W efekcie powstał system regulacji prawnych, którego ograniczenia są niejednoznaczne. Na marginesie, warto spojrzeć na nieostry system udostępniania zasobu archiwalnego w Polsce. Archiwa chronią się przed zarzutami łamania prawa na różne sposoby, takimi jak np.: umowy z użytkownikami, anonimizacja treści udostępnianych zasobów  prowadząca niekiedy do absurdalizacji samej istoty udostępniania bezpośredniego i pośredniego.  To efekty nieostrego prawa , którego cechą charakterystyczną jest brak pewności jakie informacje wolno, a jakich nie wolno udostępniać, nie łamiąc prawa. Odrębnym problemem w Polsce, pozostaje obszar archiwum cyfrowego jako przestrzeni prawnej w całej swojej rozciągłości (począwszy od modelu jego logicznej budowy, takim modelem teoretycznym jest na świecie OAIS , ale przecież i model teoretyczny musi być osadzony prawnie, ponieważ wymaga wdrażania konkretnych procedur, które muszą być lokalnie zdefiniowane, skończywszy na regulacjach prawnych związanych z procedurą zasilania archiwum informacją elektroniczną (w wielu jej formach) i zasadami udostępniania (a tu pojawiają się wspomniane wyżej problemy od RODO po prawo do ponownego wykorzystania informacji).

Poprawiony (niedziela, 11 lutego 2024 17:52)

Więcej…

 

CHORWACJA: „W góry” – przygotowania do Międzynarodowego Tygodnia Archiwów

Choć do czerwca, w którym tradycyjnie przypada Międzynarodowy Tydzień Archiwów, pozostało jeszcze prawie 4 miesiące, Stowarzyszenie Archiwistów Chorwackich, będące koordynatorem tych obchodów w Republice Chorwacji, wysunęło niedawno propozycje tematów, jakimi organizatorzy poszczególnych przedsięwzięć, a więc archiwa, stowarzyszenia, inne zainteresowane instytucje i osoby prawnym oraz fizyczne, mogłyby przeprowadzić swoje zamierzenia.
Ponieważ w roku bieżącym przypada w Chorwacji szereg ważnych rocznic związanych z górami i alpinizmem, jak również związanych z górami, lasami… i wszystkim innym, co może być związane z tym środowiskiem ustalono, że przewodnie hasło Tygodnia powinno brzmieć: „W góry!”
Pozostawiając wybór konkretnej tematyki poszczególnym podmiotom Stowarzyszenie Archiwistów Chorwackich przypomniało szereg ważnych wydarzeń rocznicowych, do których można się odwoływać. Tutaj wymieńmy tylko kilka z nich.

Poprawiony (niedziela, 11 lutego 2024 16:37)

Więcej…

 




ARCHIWA UKRAINY

Bezpośrednie wsparcie
dla archiwów Ukrainy

Support Heritage
in Ukraine


za pośrednictwem
Museum & Archives
GALT
szczegóły


Dawne pismo


Archiwum Narodowe
w Krakowie

Instytut Józefa Piłsudskiego


Instytut
Józefa Piłsudskiego
w Ameryce

NOMA

NOMA
Norma opisu materiałów archiwalnych
w archiwach państwowych
dostępna na stronie NDAP

Powszechna Deklaracja
o Archiwach

Słowniki archiwalne

A Glossary

of
Archival and Records
Terminology

SAA
Online Glossary

Online-Lexikon „Terminologie der Archivwissenschaft“
Terminologie der Archivwissenschaft
Online-Lexikon


Portail International Archivistique Francophone


Portail International
Archivistique Francophone
On-Line Glossaire


ICA
Multilingual
Archival Terminology