Naukowy Portal Archiwalny

WĘGRY: Wystawa poświęcona portom nad Dunajem

W poniedziałek 24 listopada 2025 r. w Budapeszcie odbędzie się uroczyste otwarcie wystawy zatytułowanej „Porty nad Dunajem: historia – architektura – ludzie” („A Duna kikötői: történelem – építészet – emberek”), w sali Kós Károly w siedzibie Węgierskiego Stowarzyszenia Architektów.
Podczas wydarzenia powitanie wygłoszą Csaba Szabó, dyrektor generalny Węgierskiego Archiwum Narodowego (Magyar Nemzeti Levéltár - MNL), oraz Reinhard Johler, dyrektor Instytutu Historii i Krajoznawstwa Szwabów Dunajskich (Institut für donauschwäbische Geschichte und Landeskunde) w Tybindze. Wystawę zaprezentuje kurator Máté Tamáska, główny archiwista MNL, a współkuratorami będą Daniela Simon (Niemcy) i Žolt Lazar (Serbia).

Poprawiony (środa, 26 listopada 2025 20:00)

Więcej…

 

CZECHY: Przegląd filmów Wojciecha Jerzego Hasa w Filmotece Narodowej

Przy czeskiej Filmotece Narodowej (Národní filmový archiv) od wielu lat funkcjonuje specjalne kino „Ponrepo”, w którym prezentowane są, jak głosi jego slogan reklamowy, „filmy, których nie zobaczysz nigdzie indziej” (filmy, které jinde neuvidíte). Są to najważniejsze dzieła i rarytasy kina światowego, klasyka i współczesność, pokazywane bezpośrednio z taśmy filmowej, a nie z projektora cyfrowego.
W najbliższych dniach kino „Ponrepo” zaprezentuje swoim widzom specjalny cykl filmów jednego z największych polskich reżyserów Wojciecha Jerzego Hasa (1925-2000). Program cyklu Wojciecha Jerzego Hasa został przygotowany z okazji 100 rocznicy jego urodzin, we współpracy w Instytutem Polskim w Pradze. Czescy organizatorzy przytaczają słowa reżysera, iż „każdy film jest jak sen (…) W filmowym śnie często wplata się dziwny węzeł czasu. Przeszłość splata się z teraźniejszością, dawne wydarzenia wysuwają się na pierwszy plan obecnej rzeczywistości.

Poprawiony (wtorek, 25 listopada 2025 19:09)

Więcej…

 

UKRAINA: Wystawa „125 lat od założenia Lwowskiego Narodowego Akademickiego Teatru Opery i Baletu im. Salomei Kruszelnickiej”

W 2025 r. mija 125 lat od uroczystego otwarcia Teatru we Lwowie - Opery Lwowskiej (4 października 1900 r., z udziałem gości honorowych, m.in. Henryka Sienkiewicza, Ignacego Paderewskiego i Henryka Siemiradzkiego).

Poprawiony (poniedziałek, 24 listopada 2025 16:16)

Więcej…

 

FRANCJA: Przewodnik do badania wspólnych źródeł historycznych Francji i Wietnamu (1862-1954)

W latach 1862-1954 Francja administrowała terytoriami obejmującymi współczesny Wietnam, Laos i Kambodżę określanych wspólnym terminem Indochiny. Francuska administracja w czasie ponad siedemdziesięciu lat obecności w tym obszarze Azji wytworzyła obszerną dokumentację przechowywaną obecnie w archiwach Francji (głównie w archiwum zamorskim, ale i innych) oraz w archiwach Wietnamu. Zaproponowana publikacja obejmuje źródła archiwalne z zasobów w Narodowego Archiwum Zamorskiego Francji (Archives nationales d'outre-mer) i Narodowego Archiwum Wietnamu (Archives nationales du Vietnam). Okres administrowania przez Francję Indochinami został podzielony na dwa okresy: tzw okres protektoratu francuskiego w Indochinach (1862-1945) oraz zarządzania przez Wysoką Komisję do spraw Indochin (1945-1954).

Poprawiony (niedziela, 23 listopada 2025 14:28)

Więcej…

 

CZECHY: Konferencja o ochronie granicy państwowej (1945-1955)

Muzeum Techniki w Brnie (Technické muzeum v Brně), Uniwersytet Obrony w Brnie (Univerzita obrany v Brně) oraz Archiwum Służb Bezpieczeństwa (Archiv bezpečnostnich složek) organizują w dniu 17 listopada 2025 r. konferencję naukową na temat „Ochrona granicy państwowej 1945-1955”, która odbędzie się w sali konferencyjnej Muzeum Techniki w Brnie (Technické muzeum v Brně), Purkyňova 105, Brno-Královo Pole.
Prezentowane na konferencji referaty skupią się na latach 1945–1955, gdy na pograniczu Czechosłowacji doszło do kilku przełomowych wydarzeń. Po zwycięstwie aliantów nad Niemcami w 1945 roku na terenach pogranicznych, wcielonych w 1938 roku do III Rzeszy, utworzono czechosłowacką administrację i organizację policyjną odrodzonego państwa. Nastąpiły tu również zmiany gospodarcze i społeczne, przede wszystkim wysiedlenie całej ludności niemieckojęzycznej. Doszło również do tropienia Niemców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione w czasie wojny. Wraz ze wzrostem wpływów partii komunistycznej i późniejszym przejęciem przez nią władzy w lutym 1948 roku, podjęto wysiłki zmierzające do zabezpieczenia granicy państwowej, i to zarówno przed państwami sąsiednimi, jak i przed własnymi obywatelami Czechosłowacji, którzy nie chcieli zaakceptować komunizmu i wybrali drogę na Zachód. Rok 1955 był kolejnym, który w sposób znaczący wpłynął na ochronę granicy, zwłaszcza zaś z Republiką Federalną Niemiec i Austrią. W maju 1955 roku podpisano Austriacki Traktat Państwowy, na mocy którego wojska aliantów II wojny światowej opuściły Austrię. Pozostali w Austrii obywatele Czechosłowacji i innych państw bloku socjalistycznego, którym udało się dotąd przekroczyć „Żelazną Kurtynę”, nie były już tu narażone na deportację przez Armię Radziecką. Także wcześniejsza zgoda mocarstw zachodnich na utworzenie armii zachodnioniemieckiej i przystąpienie Republiki Federalnej Niemiec do NATO wymusiła na władzach państwowych konkretne działania. Jednym z nich stała się współpraca Straży Granicznej z jednostkami Armii Czechosłowackiej.

Poprawiony (niedziela, 23 listopada 2025 13:56)

Więcej…

 
ARCHIWA UKRAINY

Bezpośrednie wsparcie
dla archiwów Ukrainy

Support Heritage
in Ukraine


za pośrednictwem
Museum & Archives
GALT
szczegóły


Dawne pismo


Archiwum Narodowe
w Krakowie

Instytut Józefa Piłsudskiego


Instytut
Józefa Piłsudskiego
w Ameryce

NOMA

NOMA
Norma opisu materiałów archiwalnych
w archiwach państwowych
dostępna na stronie NDAP

Powszechna Deklaracja
o Archiwach

Słowniki archiwalne

A Glossary

of
Archival and Records
Terminology

SAA
Online Glossary

Online-Lexikon „Terminologie der Archivwissenschaft“
Terminologie der Archivwissenschaft
Online-Lexikon


Portail International Archivistique Francophone


Portail International
Archivistique Francophone
On-Line Glossaire


ICA
Multilingual
Archival Terminology