Sprawozdanie z konferencji „Polonica bliżej kraju”
Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa, 25 października 2012 r.

Instytut Pamięci Narodowej po raz kolejny zorganizował konferencję z okazji Światowego Dnia Dziedzictwa Audiowizualnego, ustanowionego przez UNESCO. Konferencja odbyła się w siedzibie Centrum Edukacyjnego IPN im. Janusza Kurtyki w Warszawie.
Przybyłych gości przywitał dr Łukasz Kamiński, prezes IPN, następnie głos zabrał prof. dr hab. Andrzej Rottermund, przewodniczący Polskiego Komitetu ds. UNESCO. Obradom przewodniczył dr hab. Jacek Sawicki, kierownik Sekcji Opracowywania Dokumentacji Audiowizualnej BUiAD IPN.
Pierwszy mówca, dr hab. Władysław Stępniak, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, przedstawił referat pt. „Podstawy prawne procesu restytucji i przejmowania archiwaliów polskich”. Podkreślił znaczenie archiwaliów jako zbiorów tytułów prawnych dla administrowania określonym terytorium, co w konsekwencji doprowadziło do sformułowania zasad archiwalnych: proweniencji terytorialnej archiwaliów oraz pertynencji funkcjonalnej. Dzięki ich zastosowaniu udało się rozstrzygnąć wiele sporów międzynarodowych, jednak nie wszystkie zostały pomyślnie rozwiązane. Dlatego w 1978 r. UNESCO, przy pomocy Międzynarodowej Rady Archiwów sformułowało koncepcję wspólnego dziedzictwa archiwalnego i wspólnej własności archiwalnej – reguła ta zyskuje coraz powszechniejszą akceptację wśród międzynarodowej społeczności archiwistów.

Stowarzyszenie Bibliotekarzy i Pracowników Informacji Naukowej Republiki Czeskiej, Archiwum Narodowe w Pradze oraz Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej organizują już po raz trzynasty wielką konferencję poświęconą digitalizacji zbiorów archiwalnych, muzealnych i bibliotecznych oraz obsługi danych elektronicznych, która odbędzie się w dniach 28-29 listopada 2012 r. w sali konferencyjnej Archiwum Narodowego w Pradze, ul. Archivni 4.
Uczestnicy konferencji będą zastanawiać się nad formami współpracy archiwów, bibliotek, muzeów, galerii oraz innych instytucji gromadzących zabytki kultury, w dziedzinie wykorzystywania technik informacyjnych i nowoczesnej komunikacji elektronicznej dla ochrony i udostępnienia dziedzictwa kulturalnego.

24 października 2012 r. o godzinie 15:00 w sali wystawowej rosyjskich Archiwów Federalnych (ul. Bolszaja Pirogowskaja 17) otwarto wystawę historyczno-dokumentalną pt. "Przezwyciężenie Wielkiej Smuty w Rosji na początku XVII wieku."
Wystawa jest poświęcona tragicznym wydarzeniom w historii Rosji na początku XVII w., zwanych „Wielką Smutą”, oraz przezwyciężaniu ich konsekwencji. Prezentowane na wystawie oryginalne dokumenty pozwalają prześledzić wszystkie etapy Wielkiej Smuty, od jej źródeł do zakończenia.
Polacy odegrali niepoślednią rolę w tych wydarzeniach, zapisując się wyjątkowo dobitnie w rosyjskiej pamięci historycznej – od kilku lat w Rosji obchodzony jest Dzień Jedności Narodowej, upamiętniający wypędzenie Polaków z Kremla (polsko-litewski garnizon Kremla poddał się powstańcom 7 listopada 1612 r.).
Na omawianej wystawie przedstawiono dokumenty dotyczące wydarzeń XVI w., które doprowadziły do późniejszego systemowego kryzysu w Rosji: panowania krwawego cara Iwana Groźnego (1547-1584) i jego syna Fiodora I (1584-1598) - ostatnich z dynastii Rurykowiczów, instytucji opryczniny, narastania gospodarczej i politycznej destabilizacji za panowania cara Borysa Godunowa (1598-1605); wystawiono m.in. Carski Sudiebnik (zbiór praw) z 1550 r., po raz pierwszy pokazano list gratulacyjny królowej Anglii Elżbiety I do Borysa Godunowa z okazji jego wstąpienia na carski tron, czy dokumenty dotyczące śmierci najmłodszego syna Iwana Groźnego, carewicza Dymitra.

W dniu 27 października 2012 r. miały miejsce kolejne obchody "Światowego dnia dziedzictwa audiowizualnego". Obchody mają upamiętniać przyjęcie w 1980 r. przez 21 Konferencję ogólna UNESCO (Conférence Générale) zaleceń dotyczących ochrony i przechowywania dziedzictwa audiowizualnego.
W roku 2012 obchody odbyły się pod hasłem "Pamięć dziedzictwa audiowizualnego? Czas ucieka." ( La mémoire du patrimoine audiovisuel? le temps est compté).
Dyrektor generalny UNESCO Irina Bokova powiedziała "Biorąc pod uwagę degradację nośników musimy przyspieszyć tempo szkolenia specjalistów, musimy wzmocnić potencjał instytucjonalny, sformułować najwłaściwszą politykę publiczną." (tłum. AB)
Nagrania dźwiękowe i filmowe są ekstremalnie wrażliwe i mogą ulegać zniszczeniu w jednym momencie, także w skutek celowej działalności. Dziedzictwo audiowizualne może zniknąć z powodu naturalnej degradacji nośników, ludzkiego niedbalstwa lub zaniku technologii w jakiej  zostało stworzone. Dzień spuścizny audiowizualnej UNESCO ma za cel zwrócenie uwagi  społeczności międzynarodowej na te aspekty. Ciałem międzynarodowym, które powinno koordynować działania wspólnoty jest Rada Koordynacji Stowarzyszeń Archiwów Audiowizualnych (CCAAA- Conseil de coordination des associations d’archives audiovisuelles) oraz jej partnerzy.