W dniach 12 i 13 września 2013 r. w siedzibie Muzeum Zachodnich Czech w Pilźnie odbędzie się międzynarodowe kolokwium poświęcone rękopisom z XVII i XVIII wieku pt. „Rukopisná kultura raného novověku” (Kultura rękopisów epoki nowożytnej), którą przygotowują Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Karola w Pradze i wspomniane Muzeum w Pilźnie.

Obie instytucje realizują projekt pt. Przygotowanie i wydanie repertorium rękopisów z XVII i XVIII w. ze zbiorów muzeów Czech. Przygotowywane przez nich interdyscyplinarna konferencja dotyczyć będzie roli nowożytnych rękopisów w czasach im współczesnych. Fenomenowi tych rękopisów długo nie poświęcano większej uwagi. Badania kodykologiczne (rękopisoznawcze) realizowano niemal wyłącznie w odniesieniu do średniowiecza. Młodsze rękopisy z reguły pomijano, jako drugorzędne z punktu widzenia edytorstwa. Jednak, jak pokazują badania europejskie na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat, twórczość rękopiśmienna była aż do XIX w. ważnych i równoprawnych z drukami sposobem publicystyki, a ich wzajemne relacje były o wiele bardziej złożone niż dotąd sądzono.

Rękopis Niśvāsattatvasaṃhitā, który jest przechowywany w Archiwum Narodowym Nepalu w Katmandu, prawdopodobnie jest najstarszym zachowanym rękopisem tantrycznym i jako taki jest ważnym źródłem dla wczesnej historii tantryzmu (za Wikipedią: tantryzm - „w hinduizmie i dżinizmie tradycja duchowego rozwoju oparta na filozofii monistycznej, uznającej, że wszystko, co istnieje, stanowi manifestację jednego bytu”). Tantryzm miał wpływ na wielkie religie azjatyckie, a nawet na islam praktykowany w Indiach. Na świat zachodni tantry wpłynęły poprzez praktykę jogi, która ma swoje korzenie w tantryzmie, jak również poprzez ruchy New Age.

Dnia 16 czerwca 2013 r. minęło okrągłe 60 lat od lotu w kosmos pierwszej na świecie kobiety. Walentyna Tiereszkowa (ur. w 1937 r.) na statku „Wostok 6” okrążyła kulę ziemską 48 razy, w czasie lotu trwającego dokładnie 2 doby 22 godziny 50 minut i 8 sekund.
Z tej okazji na stronie archiwów federalnych Rosji udostępniono bardzo ciekawą wystawę internetową poświęconą temu historycznemu wydarzeniu. 154 prezentowane na niej dokumenty, w tym bardzo dużo fotografii (także kolorowych), podzielono na pięć działów: «На Ярославской земле» („Na jarosławskiej ziemi” - czasy młodości Tiereszkowej; fotografie szkolne, zdjęcia z zajęć w Aeroklubie w Jarosławiu ), «Первая женская группа» („Pierwsza grupa kobieca” – oprócz W. Tiereszkowej, do lotu przygotowywane były jeszcze cztery kosmonautki), «Байконур. Старт» („Bajkonur. Start” – fotografie ze startu z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie), «Полет. Посадка» („Lot. Lądowanie” – m.in. zdjęcia Ziemi wykonane z orbity przez Tiereszkową) «Встреча» („Spotkanie” – czyli życie po locie w kosmos...).
Na wystawie jest wiele dokumentów dotąd nie publikowanych, w tym z lat 1959-1981, które zostały odtajnione dopiero w 2013 r.

Więcej: Триумф 1963 года: «Чайка» в космосе

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Legnica

W dniach 3-5 czerwca 2013 r. w czeskiej Ostrawie (Ostrava) na śląsko-morawskim pograniczu, odbyły się obrady XV Konferencja Czeskich Archiwistów, czyli zjazdu gromadzącego pracowników różnych archiwów Republiki Czeskiej, jakie organizowane są, co dwa lata, u naszych południowych sąsiadów. Hasło obrad brzmiało: „Przemysł – miasto – archiwum. Archiwa a dokumentacja dziedzictwa przemysłowego” („Průmysl – město – archiv. Archivy a dokumentace průmyslového dědictví”).

Konferencję zorganizowały: Wydział Archiwów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki Czech, Stowarzyszenie Archiwistów Czeskich oraz Czeskie Towarzystwo Informacyjne przy Archiwum Narodowym w Pradze. Bezpośrednimi gospodarzami imprezy były dwa ostrowskie archiwa, obchodzące w 2013 r. swoje jubileusze, a mianowicie: Archiwum Miasta Ostrawy (90-lecie) i Archiwum Przedsiębiorstwa „Vítkovice” S.A. w Ostrawie (60-lecie). Podobnie jak temat dostosowany do przemysłowego charakteru Ostrawy, również nieprzypadkowe było miejsce obrad – centrum kulturalne „Gong”, umieszczone w dawnym zbiorniku na gaz, byłej koksowni i huty żelaza Dolní Vítkovice.W obradach wzięło udział nieco ponad 200 archiwistów. Niestety, niektórzy nie dojechali, gdyż uniemożliwiła im to powódź, jaka w tych dniach dotknęła część zachodnią i północną kraju. Z tych powodów nie dotarło do Ostrawy część delegacji zagranicznych, m.in. z Austrii i Węgier. Przybyli zaś goście z Niemiec, Słowacji oraz z Polski. Nasz kraj reprezentowali Adam Banicki i Ivo Łaborewicz, jako delegaci Stowarzyszenia Archiwistów Polskich oraz Maciej Jasiński reprezentujący Polskie Towarzystwo Archiwalne. Dwa pierwsi wygłosili podczas obrad referaty, które zostały bardzo przychylnie przyjęte przez zgromadzonych.
Konferencję na wniosek dr Lenki Matušíkovej z Archiwum Narodowego w Pradze, poświęcono pamięci zmarłego 12 maja 2012 r. dr Vasclava Babički – dyrektora Zarządu Archiwów czeskich.