Kiedy w marcu 2009 r. dosz?o do bezprecedensowej katastrofy budowlanej archiwum miasta Kolonii, bezpowrotnie zniszczeniu uleg?o tysi?ce dokumentów, a pozosta?e  wymaga?y wieloletniej pracy konserwatorów oraz archiwistów. Prace zabezpieczaj?ce konserwatorsko i scalaj?ce rozproszone akta nie zosta?y zako?czone do dzi?. To tragiczne do?wiadczenie stworzy?o w Kolonii wysoko wykwalifikowane ?rodowisko zawodowe specjalizuj?ce si? w ratowaniu materia?ów archiwalnych. Konserwatorzy z Kolonii s? teraz ekspertami, którzy s?u?? swoj? wiedz? i do?wiadczeniem po katastrofach na ca?ym ?wiecie.

W samej Kolonii pracuje70 pracowników wy??cznie nad zabezpieczeniem i konserwacj? materia?ów archiwalnych, które uleg?y zniszczeniu podczas katastrofy z 2009 r. Ratowanie i pierwsza pomoc w ratowaniu dóbr kultury sta?o si? ich znakiem rozpoznawczym. Po po?arze w Muzeum Narodowym w Rio de Janeiro w 2018 r. zaanga?owane zosta?y do prac ratunkowych konserwator zabytków NadineThiel, obecnie kierownik dzia?u renowacji i konserwacji zbiorów w nowym Archiwum Miejskim w Kolonii oraz zast?pca dyrektora archiwum dr Ulrich Fischer. Po katastrofie za? powodziowej w 2021 r. pracownicy z Kolonii uczestniczyli w ratowaniu archiwów i dóbr kultury w Stolbergu i dolinie rzeki Ahr, które szczególnie ucierpia?y. Samo Archiwum kolo?skie jest okre?lane jako najwi?kszy w Europie warsztat renowacji papieru. Nie bez przyczyny wi?c w Kolonii powo?ano organizacj? specjalizuj?c? si? w zapobieganiu i usuwaniu skutków zniszcze? dóbr kultury.

Sie? ratunkowa dla archiwów i muzeów (Notfallverbund für Archive und Museen) istnieje od 2019 r., dzi?ki temu w Kolonii mo?na natychmiast podj?? dzia?ania w razie nag?ej potrzeby. Gdy w lutym 2022 r. rozpocz??a si? rosyjska agresja na Ukrain?, ukrai?skie Ministerstwo Kultury zwróci?o si? o pomoc do Federalnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które z kolei zwróci?o si? o wsparcie do ogólnokrajowych grup ratunkowych, w tym w Kolonii. W ramach sieci ochrony dóbr kultury na Ukrainie zespó? SiLK (Sicherheits Leitfadens Kulturgut) podj?? si? zadania koordynowania grup ratunkowych w gromadzeniu i przekazywaniu materia?ów do ochrony dóbr kultury. Partnerzy ukrai?scy przes?ali wykazy szczegó?owych wymaga? materialnych zwi?zanych z ochron? i transportem ruchomych dóbr kultury oraz zabezpieczeniem nieruchomych dóbr kultury. Mo?na zobaczy?, co jest potrzebne z listy materia?ów.W Monachium, Stuttgarcie, Kolonii, Halle/Saale, Weimarze, Dre?nie i Berlinie odpowiednie grupy ratunkowe, cz??ciowo przy wsparciu miejscowej stra?y po?arnej i lokalnych oddzia?ów THW- Federalnej Agencji Pomocy Technicznej(Technisches Hilfswerk), utworzy?y na miejscu punkty zbiórki materia?ów, aby dostarczy? darowizny w naturze i do dalszego transportu przez Berlin dalej Polsk? na Ukrain?.

W Niemczech dzia?a ca?y dobrze zorganizowany system ochrony dóbr kultury. W pa?dzierniku 2004 r., tu? po po?arze Biblioteki Ksi??nej Anny Amalii w Weimarze, odby?y si? w Weimarze pierwsze warsztaty z ochrony dóbr kultury, zorganizowane przez Akademi? Zarz?dzania Kryzysowego, Planowania Kryzysowego i Ochrony Ludno?ci (Akademie für Krisenmanagement, Notfallplanungund Zivilschutz AKNZ) Federalnego Urz?du Ochrony Ludno?ci i Pomocy Katastrofom (Bundesamts für Bevölkerungsschutzund Katastrophenhilfe BBK). W 2007 roku powsta?a sie? alarmowa dla Weimaru jako pierwsza sie? alarmowa w Niemczech.W rezultacie w ca?ych Niemczech powsta?y kolejne grupy ratunkowe: 2009 w Hanowerze, 2010 w Münster, 2011 w Dre?nie i 2012 w Lipsku. W nast?pnych latach w wielu innych miastach powsta?y równie? grupy ratunkowe.
Jak si? okazuj? cyklicznie powtarzaj? si? zdarzenia, które uzasadniaj? potrzeb? funkcjonowania takich instytucji zarówno w Niemczech i na ?wiecie .
Dzia?ania wojenne na Ukrainie zagra?aj? licznym zasobom kulturalnym, budynkom, muzeom i ich zbiorom oraz archiwom i bibliotekom. W sumie na Ukrainie istnieje ponad 400 muzeów i 3000 obiektów kultury, w tym siedem obiektów ?wiatowego dziedzictwa.

Aby przyczyni? si? do ochrony tych dóbr, zebra? informacje i móc lepiej koordynowa? ?rodki pomocy, Komisarz Rz?du Federalnego ds. Kultury i Mediów wraz z Federalnym Ministerstwem Spraw Zagranicznych utworzyli Sie? Ochrony dóbr kultury na Ukrainie (Netzwerk Kulturgutschutz Ukraine). Centralnym w?z?em i punktem kontaktowym dla sieci ochrony dóbr kultury na Ukrainie jest ICOM (International Council of Museums), który posiada centraln? stron? internetow?. Ponadto wa?nymi aktorami w sieci, którzy ?ci?le wspó?pracuj? z ICOM Germany, s?: Niemiecki Komitet Narodowy ICOMOS ds. Miejsc ?wiatowego Dziedzictwa i Dziedzictwa Architektonicznego, Niemiecka Biblioteka Narodowa, Archiwum Federalne. Inni wspó?pracownicy to Niemiecki Instytut Archeologiczny, Fundacja Dziedzictwa Kulturowego Prus, Fundacja Kulturalna Krajów Zwi?zkowych i Niemiecka Komisja ds. UNESCO.

?ród?:

Notfallverbünde

Jolanta Le?niewska
AP P?ock O/Kutno