Rozpocz??y si? przygotowania do 38. Mi?dzynarodowej Konferencji Archiwów Republiki Czeskiej, organizowanej w pa?dzierniku 2019 r. przez Archiwum Miasta Sto?ecznego w Pradze we wspó?pracy z Instytutem Historycznym Akademii Nauk Republiki Czeskiej, Wydzia?em Humanistycznym Uniwersytetu Karola, Instytutem Historii Wydzia?u Filozoficznego Uniwersytetu JE Purkyn? w Ústí nad Labem oraz Instytutem Historycznym i Archiwistyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Konferencja zorganizowana zostanie pod has?em „Miasto si? bawi - od ?redniowiecza do 1848 r. Praga jako centrum ?ycia kulturalnego”.
Celem konferencji jest poruszenie ró?nych tematów zwi?zanych z rozrywk?, ?yciem kulturalnym i alternatywnymi formami zabawy spo?ecze?stwa miejskiego, zarówno w przestrzeni prywatnej, jak i publicznej miasta od ?redniowiecza do po?owy XIX wieku. Organizatorzy pragn? przyjrze? si? nie tylko zjawisku rozrywki w ?rodowisku miejskim, jego ró?nym aspekty i zmianom funkcji, ale tak?e temu, jak by?o modyfikowane, jak by?o postrzegane przez mieszka?ców miasta, przedstawicieli administracji ?wieckiej i ko?cielnej.
Rozrywka stanowi?a cz??? organizacji przestrzeni miasta od ?redniowiecza do tego stopnia, ?e mo?na j? uzna? za jedn? z oznak miejsko?ci. Miasta, w zale?no?ci od stopnia zró?nicowania spo?ecznego, potencja?u gospodarczego i swych funkcji, stawa?y si? historycznymi o?rodkami ?ycia kulturalnego, ró?ni?cymi si? jako?ci? ofert rozrywkowych, ich ró?norodno?ci i form odpoczynku. Praga, jako metropolia, oferowa?a niew?tpliwie szeroki wachlarz mo?liwo?ci sp?dzania wolnego czasu i uczestniczenia w rozrywce.
Miasto zapewnia?o rozrywki zarówno publiczne, jak i prywatne. W ?redniowieczu i w czasach nowo?ytnych rozrywka odbywa?a si? w przestrzeni wspólnej - w mie?cie, na ulicach, na targowiskach, w ratuszach, ale tak?e w przestrzeniach zamkni?tych, na przyk?ad w karczmach, do których pó?niej do??czy?y kawiarnie i winiarnie. Rozrywka zwi?zana by?a równie? z prywatn? stref? mieszcza?skich gospodarstw domowych, w których mieszka?cy mogli sp?dza? wolny czas ka?dego dnia, korzystaj?c z ró?nych form zabawy, pocz?wszy od gier sto?owych i karcianych, lektury ksi??ek, a sko?czywszy na grze na instrumentach, ta?cach, dzia?alno?ci literackiej itp. Wyj?tkowymi okazjami dla rozrywki stawa?y si?, celebrowane bardzo uroczy?cie, obwarowane wieloma rytua?ami, ?wi?ta rodzinne, takie jak chrzty, wesela i urodziny.
Regularne okazje udzia?u w zabawach w przestrzeni publicznej we wczesnym okresie nowo?ytnym oferowa?y przede wszystkim targi, karnawa?y lub karnawa?owe lub niektóre uroczysto?ci cechowe (np. strzelanie do kura). Do podstawowych form rozrywki mieszczan, takich jak muzykowanie i taniec, czy teatr, nale?a?y tak?e do zabawy uliczne, a pó?niej sport. Wraz z nadej?ciem o?wiecenia, a nast?pnie w zwi?zku z industrializacj? aktywno?ci te przechodzi?y proces instytucjonalizacji. W miastach budowano sta?e obiekty ze scenami, a przy nich organizowa?y si? teatry miejskie, pojawi? si? sale koncertowe, taniec przeniesiona do sal tanecznych, prywatne zabawy przekszta?ca?y si? cz?sto komercyjnymi imprezami publicznymi. Akrobatów, treserów, ?piewaków i innych artystów ulicznych przeniesiony do kabaretów, cyrku, mena?erii, zbiorów osobliwo?ci (panoptików) itp. Organizowanie rozrywki profesjonalizowa?o si? i jej aktorzy do swoich zawodów zacz?li przygotowywa? si? w fachowo zarz?dzanych placówek o?wiatowych – w szko?ach ta?ca, konserwatoriach itd. Wraz z rozwojem industrializacji pojawi?y si? te? nowe formy rozrywki w postaci publicznej prezentacji technicznych wynalazków i innych nowinek.

W XIX wieku rozrywka otrzyma?a tak?e wymiar narodowy, a jej uprawianie by?o integraln? cz??ci? wysi?ków zmierzaj?cych do zdominowania i przedefiniowania przestrzeni miejskiej. W tym okresie jednak rozrywka cz?sto przekracza?a granice miasta, przenosz?c si? w jego najbli?sze otoczenie. Ju? pod koniec XVII wieku najbogatsi mieszczanie dla odpoczynku wznosili w s?siedztwie miast wille otoczone ogrodami. Pó?niej inne warstwy spo?ecze?stwa miejskiego kierowa?y swe zainteresowania na podmiejsk? natur?.
Do pakietu wypoczynkowego mieszczan zacz??y wchodzi? niedzielne wycieczki i spacery, które wraz z otwarciem si? miast i zburzeniem ich murów zyska?y przestrze? w swoich centrach w nowo zak?adanych parkach. W wielu miastach europejskich ju? w XVIII wieku na przedmie?ciach pojawi?y si? miejsca, które sta?y si? prekursorami parków rozrywki. Dla miast, w okolicy których znajdowa?y si? kurorty, by? to okres rozkwitu pobytów uzdrowiskowych, maj?cych znacz?cy wymiar spo?ecznej rozrywki. Jej dzia?anie w przestrzeni publicznej nigdy nie by?o ca?kowicie wolne i nieuregulowane, podlegaj?c koncesjonowaniu i nadzorowi. Zakres tego nadzoru zosta? wzrós? we wczesnym okresie nowo?ytnym w zwi?zku z powstaniem ?andarmerii wiejskiej (Gute Policey). Jednocze?nie regulacja ta da?a przestrze? instrumentalizacji ca?ej sfery wykorzystania czasu wolnego. Z nim powi?zany by? ?ci?le i znacz?cy fenomen miejskiej kultury i rozrywki, czyli humor i satyra, widoczne szczególnie w mediach drukowanych (kalendarze, almanachy, gazety i czasopisma). Rozrywka w mie?cie ukazywa?a historyczny sposób wypoczynku, edukacji, wychowania, lub z drugiej strony, s?u?y?a jako ?ród?o utrzymania, ale tak?e jako ?rodek konsolidacji powi?za? w ramach poszczególnych segmentów spo?ecze?stwa miejskiego, okre?lonych spo?ecznie, religijnie, zawodowo lub etnicznie, jako narz?dzie instrumentalizacji, zwi?zane z polityk? w?adzy ?wieckiej i ko?cielnej, ale tak?e jako ?rodek komunikacji.
Przemiany tych funkcji, a tak?e wiele innych aspektów, takich jak to, na czym polega?y poszczególne etapy rozwoju miasta dla rozrywki i jak zmieni?o ono swój wygl?d, postrzegany i do?wiadczany przez mieszka?ców, jak to widzia?y w?adze municypalne, a tak?e reprezentanci w?adzy ?wieckiej i duchownej, jak odnosili si? do niej intelektuali?ci itd. – to wszystko i wiele innych zagadnie?, które organizatorzy konferencji pragn? ukaza? na przyk?adzie Pragi od ?redniowiecza do powstania spo?ecze?stwa obywatelskiego, wszystko to w ocenie porównawczej. Organizatorzy pragn?? porówna? sytuacj? w Pradze ze ?rodowiskiem miejskim na ziemiach czeskich, ale tak?e w stolicach innych pa?stw.

Zainteresowani aktywnym uczestnictwem w konferencji winni przes?a? swoje zg?oszenia do dnia 15 kwietnia 2019 r., podaj?c imi?, nazwisko, tytu? oraz nazw? instytucji, jak? reprezentuj?, wraz ze streszczeniem planowanego referatu. Czas przewidziany na ka?de wyst?pienie wynosi 15-20 minut. J?zykami konferencyjnymi b?d? czeski i niemiecki (t?umaczenie symultaniczne) oraz angielski. Przewiduje si? druk wyg?oszonych referatów (nie przekraczaj?cych 25 znormalizowanych stron) w ramach serii „Documenta Pragensia”. Konferencja odb?dzie si? w dniach 22 i 23 pa?dziernika 2019 r. w Pradze, w siedzibie Akademii Nauk Republiki Czeskiej, ul. Národní 3.
Zg?oszenie i streszczenie referatu  nale?y przes?a? do: PhDr. Markéta R??ková, Ph.D., Archiv hl. m?sta Prahy, Archivní 6, 149 00 Praha 4, Czechy, tel.: 236 004 020; e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamujÄ…cymi. W przeglÄ…darce musi być wÅ‚Ä…czona obsÅ‚uga JavaScript, żeby go zobaczyć. URL: www.ahmp.cz

Call for Papers: M?sto se baví (do roku 1848), 22.-23. ?íjna 2019, Praha, mezinárodní konference

Wi?cej: M?sto se baví – od st?edov?ku do roku 1848 Praha jako centrum kulturního života

oprac. Ivo ?aborewicz
Archiwum Pa?stwowe Oddzia? w Jeleniej Górze