Doroczna Międzynarodowa Konferencja Okrągłego Stołu Archiwów CITRA (Conference Internationale de la Table Ronde des Archives) odbędzie się Oslo w dniach 11- 19 września 2010. Norwegia wyróżniona została możliwością organizacji konferencji w uznaniu jej osiągnięć na polu rozwiązywania problemów archiwów cyfrowych. W opublikowanym na stronie internetowej CITRA Oslo zaproszeniu dyrektor archiwów państwowych Norwegii Ivar Fonnes napisał: "Archiwa państwowe Norwegii pracowały od wielu lat wspólnie z sektorem publicznym nad znalezieniem profesjonalnych rozwiązań w dziedzinie skomplikowanej archiwistyki cyfrowej. Stąd wielka przyjemność i przywilej dla nas podjąć konferencję CITRA 2010, organizowaną pod hasłem: "Zaufanie i dostęp. Wyzwania stojące przed zarządzaniem w erze cyfrowej. Przygotowanie programu zostało zakończone na spotkaniu Biura CITRA w Oslo w styczniu, program jest obecnie sfinalizowany. Więcej, seanse plenarne zostaną wzbogacone licznymi sesjami paralelnymi i pracami grup roboczych. Zostaniecie Państwo zaangażowani do odczytywania programu jak "menu" dzięki któremu będziecie mogli dokonać swojego właściwego wyboru."

Językami konferencyjnymi będzie tradycyjnie angielski i francuski, ale organizatorzy zapewnili także język hiszpański.

Konferencja jest okazją dla licznych ciał MRA do organizacji spotkań. Organizatorzy przygotowali także bogaty program kulturalny.
Konferencje otworzy wywód prof. Randalla Jimersona (Western Washington University): "Możliwości archiwów w przyszłości cyfrowej". Potem prof. Jan Egeland (Norweski Instytut Spraw Międzynarodowych): "Komunikacja interkulturowa dla ukazania nowych globalnych wyzwań" oraz Sven Mollekleiv (dyrektor norweskiego Czerwonego Krzyża): "Zbierać i rozmieszczać podstawowe informacje cyfrowe w czasie katastrof. Doświadczenia Czerwonego Krzyża" Te trzy wystąpienia otworzą konferencję.

W dniu 20 lipca 2010 r. Sąd Najwyższy Republiki Czeskiej zatwierdził wyrok Krajowego Sądu w Olomluńcu 5 lat więzienia dla Polaka – Piotra Stanisława Peronia, wymierzony mu za kradzież w kwietniu ubiegłego roku, szesnastowiecznych map z tamtejszej Biblioteki Naukowej. Jednocześnie Sąd wydała skazanemu zakaz wjazdu do Czech na 8 lat oraz wymierzył grzywnę w wysokości 1,2 miliona koron. Przypomnijmy, iż przedmiotem kradzieży była oryginalna mapa świata Piotra Alpina z 1520 r., której nie udało się odzyskać, a także mapa Bieguna Północnego z 1599 r., przy wynoszeniu, której z biblioteki sprawca został złapany na gorącym uczynku.

Na podstawie: iDnes.cz

Oprac. Ivo Łaborewicz
AP O/Jelenia Góra

Już 6 sierpnia w berlińskim Oddziale Bundesarchiv zaprezentowane zostaną kolejne moduły portalu informacyjnego „Praca przymusowa na rzecz III Rzeszy”(„Zwangsarbeit im NS-Staat"). Do portalu zostanie dołączony m. in. wykaz miejsc przymusowego pobytu i pracy ofiar nazizmu z różnych krajów europejskich okupowanych przez III Rzeszę, przygotowany przez Fundację „Pamięć, Odpowiedzialność, Przyszłość” (Erinnerung, Verantwortung und Zukunft). Moduł ten powstał w związku ze zgromadzoną dokumentacją i relacjami osób poszkodowanych, które ubiegały się o rekompensaty za doznane straty zdrowotne i moralne. Pojęcie miejsca pracy przymusowej i jej ofiar zostało tu potraktowane bardzo szeroko, gdyż wykaz uwzględnia również te ofiary pracy przymusowej, które nie będąc deportowanymi do obozów koncentracyjnych uzyskały podobną grupę poszkodowania i tym samym podobny wymiar rekompensat jak więźniowie obozów koncentracyjnych. W okresie wojny było wiele takich miejsc, które formalnie nie były kwalifikowane jako obozy koncentracyjne, ale panowały tam realnie porównywalne warunki. Opracowana baza danych zawiera ponad 3 800 danych o obozach pracy i innych miejscach osadzania robotników przymusowych.
Portal „Praca przymusowa na rzecz III Rzeszy” oferuje wszechstronne informacje o pracy przymusowej w nazistowskich Niemczech i terenach okupowanych. Dotyczy to również pracy przymusowej świadczonej w obozach koncentracyjnych, gettach i obozach jenieckich. Dane do bazy portalu wprowadzane są za pośrednictwem Internetu przez same archiwa i inne instytucje posiadające materiały dotyczące tematu. Dla użytkowników są dostępne natychmiast po ich wprowadzeniu. Archiwa i inne instytucje, które współpracują z portalem otrzymują od Bundesarchiv identyfikator użytkownika, który umożliwia wprowadzanie danych. Dotychczas do projektu przystąpiły archiwa państwowe w Niemiec, Ukrainy, Austrii, Litwy, Czech i Polski ( jak dotąd tylko Archiwum Państwowe w Opolu).
Najważniejszą częścią wprowadzanych danych jest krótki opis związanych z tematyką posiadanych zbiorów, z podaniem rodzaju dokumentów oraz krótka prezentacja ich treści, a także spis relewantnych zespołów zbiorów.
Dzięki tej międzynarodowej współpracy o otwartej formule, powstaje stopniowo potężna baza danych. Dokumentuje ona krótki, ale jakże bolesny epizod II Wojny Światowej, w znaczącej mierze dotyczący obywateli polskich i terenów dzisiejszej Polski, które do 1945 roku należały do III Rzeszy.

Na podstawie:
Präsentation des Haftstättenverzeichnisses und weiterer Module des Informationsportals zur Zwangsarbeit im NS-Staat

Zwangsarbeit im NS-Staat

oprac: Jolanta Leśniewska
AP Kutno

Omówienie  "Archiwisty Polskiego" nr 2 (58) 2010

Studia i materiały
W artykule Stan zachowania źródeł do dziejów ziemi dobrzyńskiej w XIX w. Z warsztatu archiwisty i historyka Tomasz Dziki omawia bazę źródłową do wskazanego tematu, przechowywaną w archiwach państwowych, zaznaczając, iż nie są to wszystkie archiwa i wszystkie archiwalia. Autor skupił się na zasobie następujących archiwów: Archiwum Państwowego w Toruniu Oddział we Włocławku, Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie oraz Archiwum Państwowego w Płocku, uzupełniając wywód o informację o prasie płockiej znajdującej się w Bibliotece im. Zielińskich w Płocku. Wielka szkoda, iż autor nie podał informacji o pomocach archiwalnych do omówionych zespołów, co w znaczny sposób ułatwiłoby orientację co do dostępności materiałów.

Kolejny artykuł, autorstwa Agnieszki Lewandowskiej i zatytułowany Charakterystyka archiwów na ziemi radomskiej i ich zasobu do 1920 r. przedstawia stan kancelarii i archiwów urzędów radomskich od poł. XIX w., przede wszystkim zaś przepisy kancelaryjne i archiwalne tam obowiązujące oraz ich realizację.

Następnie Elżbieta Markowska w opracowaniu pt. Problem analizy i opisu treści jednostek archiwalnych w polskiej literaturze naukowej omawia stanowiska polskich archiwistów w powyższej kwestii, dzieląc ich na trzy grupy: do pierwszej zalicza tych, którzy uważają za wystarczający opis zawartości jednostki poprawnie sformułowany tytuł poszerzony o słowa kluczowe (m.in. K. Konarski, W. Kwiatkowska, Cz. Ohryzko-Włodarska), do drugiej należą m.in. B. Kroll, S. Nawrocki, R. Piechota: ich zdaniem tradycyjny system informacji, jest niewystarczający i wymaga zmian. Trzecia grupa (B. Ryszewski, M. Bandurka, W. Chorążyczewski i in.) postuluje zastąpienie stosowanego w archiwach inwentarza sumarycznego inwentarzem analitycznym, posiadającym znacznie rozszerzony opis zawartości jednostek. Autorka podkreśla, iż stanowisko ostatniej grupy archiwistów jest oparte na doświadczeniach archiwów w stosowaniu techniki komputerowej w trakcie opracowania pomocy archiwalnych. Elżbieta Markowska omawia też jedyny, jak stwierdza, sporządzony w archiwach państwowych inwentarz analityczny autorstwa Marii Trojanowskiej z AP Lublin Chełmski Konsystorz Greckokatolicki [1525] 1696-1875 [1905], wydany w 2003 r. Sygnalizuje także możliwości, jakie mogliby zastosować archiwiści, chcąc pogłębić opis jednostki archiwalnej: poprzez sporządzanie adnotacji, słów kluczowych czy streszczeń.

W kolejnym artykule, zatytułowanym Problemy z reprywatyzacją dziedzictwa kultury narodowej w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1989-2009 Dariusz Matelski przedstawia sposoby rozwiązania powyższej kwestii w Niemczech, Czechach, na Słowacji, na Węgrzech, Litwie, Ukrainie i w Polsce. Jako załącznik zamieszczono tu tekst „Zasad Konferencji Waszyngtońskiej z 3 grudnia 1998 roku na temat dzieł sztuki skonfiskowanych przez nazistów”.