SZWAJCARIA: Archiwa prywatne w Archiwum Federalnym w Bernie –droga do wieczysto?ci

Oprócz dokumentów Konfederacji, Schweizerisches Bundesarchiv (BAR) przejmuje równie? spu?cizny osób prywatnych i archiwa instytucji spo?ecznych o znaczeniu ogólnonarodowym.Archiwa prywatne w BAR pochodz? z darowizn po osobach, które kszta?towa?y histori? pa?stwa szwajcarskiego (federacji kantonów), do których nale?? m.in. cz?onkowie Rady Federalnej, Parlamentu i Federalnego S?du Najwy?szego, kadra administracyjna i wojskowa Federacji, a ponadto wa?ni przedstawiciele nauki, biznesu i kultury.Z drugiej strony, BAR zabezpiecza zbiory instytucji spo?ecznychdzia?aj?cych na terenie ca?ej Szwajcarii i maj?cych wp?yw na polityk? pa?stwa federalnego.

W jaki sposób regulowane jest przekazywanie archiwów prywatnych, odpowiednika niepa?stwowego zasobu archiwalnego do Szwajcarskiego Archiwum Federalnego?
Zasady oceny, nabywania i udost?pniania archiwów prywatnych s? regulowane przez BAR wspólnie z darczy?c? lub depozytariuszem w umowie darowizny  lub umowie depozytu.
Archiwum Federalne nie przyjmuj? publikacji i druków (monografii, serii, gazet, czasopism, broszur, szarej literatury, pocztówek, plakatów itp. ) ani przedmiotów. Za ich przechowywanie i udost?pnianie odpowiedzialne s? mi?dzy innymi nast?puj?ce instytucje:
-dla publikacji o znaczeniu ogólnokrajowym: Szwajcarska Biblioteka Narodowa
-w przypadku publikacji o zasi?gu regionalnym: biblioteka w?a?ciwa dla danego obszaru, np. biblioteki kantonalne.

-dla obiektów trójwymiarowych maj?cych zwi?zek z regionem: muzea kantonalne, np. muzea historyczne, muzea sztuki itp.

Archiwum  Federalne dok?ada stara?, aby równie? prywatne zbiory by?y archiwizowane w sposób mo?liwie najbardziej kompletny pod wzgl?dem tre?ci i chronologii, taka by mo?na by?o prze?ledzi? w ca?o?ci dzia?alno?? danej osoby lub instytucji. Akta z archiwów prywatnych s? jednak poddawane ocenie archiwalnej przed przekazaniem do archiwum federalnego, co mo?e oznacza?, ?e nie wszystkie z nich zostan? przekazane.
Je?liwzespó? archiwalny/spu?cizna nie jest kompletna, BA przeprowadza w ka?dym przypadku dodatkowe rozpoznanie sprawdzaj?c u instytucji pokrewnych i osób prywatnych, czymo?najeszczeuzupe?ni? taki zbiór.

BA u?atwia potencjalnym ofiarodawcom zbiorów archiwalnych kontakt poprzez zamieszczenie na swojej stronie internetowej ankiety, która u?atwia takiemu podmiotowi ocen? posiadanych archiwaliów oraz kontakt z archiwum. Ankieta jest prosta i krótka. Zawiera zaledwie 4 pytania pozwalaj?ce  sprawdzi?, czy Archiwum Federalne jest odpowiedni? instytucj? dla potencjalnej akcesji:
-Czy osoba lub instytucja, o której prywatne archiwum chodzi, jest lub by?a aktywna na szczeblu krajowym?

-Czy zgadza si? Pan na nieodp?atne udost?pnieanie tych dokumentów Archiwum Federalnemu?

-Czy dokumenty te s? publikacjami, drukami lub przedmiotami?
-Czy dokumenty, którymi dysponujecie, obejmuj? ca?? dzia?alno?? lub obszar dzia?alno?ci osoby lub instytucji, czy te? s? to jedynie niepe?ne serie pod wzgl?dem czasu i/lub tre?ci?

Jasne i czytelne zasady gromadzenia w archiwum federalnym zbiorów prywatnych pozwalaj? stale powi?ksza? ten obszar zasobu archiwalnego, który w ca?ej strukturze zasobu tworzy Dzia? Depozytów i Darów przejmowanych od 1798, czyli od czasów powstania republiki Helwetów. BA zgromadzi?o dotychczas ok 400 archiwów prywatnych, których dokumenty si?gaj? XVwieku, a ich twórcy dzi?ki zachowanym zbiorom archiwalnym na stale weszli do historii Szwajcarii

Jolanta Le?niewska